“Je moet uit de druk komen……”

Dit schreef Jan Toorop op 1 maart 1923 aan zijn vriend Anthony Nolet uit Nijmegen. Deze laatste was in grote financiële moeilijkheden verzeild geraakt. Toorop had hem aanvankelijk toegezegd financiëel te zullen helpen. Hij overwoog zijn groot werk “de Pelgrim” uit 1921 te verkopen voor fl. 4000,- . Deze “reuzen” tekening stelt een man voor op zijn levensweg omringd door de wereldse verlokkingen en hemelse beloften. Hij kon echter geen geschikte koper vinden voor dit bedrag, ook het voorstel om een lening te krijgen met als onderpand zijn huis aan de van Merlenstraat 124 in Den Haag dat op naam van zijn vrouw Annie Hall stond ging niet door in verband met een Engelse akte. De rechtsgeldigheid hiervan werd door de notaris afgewezen.Verder schreef hij dat zijn dochter Charley (inmiddels gescheiden van John Fernhout) met haar kinderen en de belastingdienst hem ook te veel kostte en hij Nolet op dit ogenblik niet kon helpen.

De Pelgrim 1921 coll. Catharijneconvent Utrecht


Zelf noemde Jan Toorop het een van zijn belangrijkste scheppingen, een creatie waaraan hij met hemels plezier gewerkt had en met een “perfectionering” van zijn totale oeuvre. Monumentaal zowel in zeggingskracht en symboliek als in afmetingen. De in houtskool op papier gezette tekening meet inclusief de omlijsting – 1.80 bij 1.86 meter. Toorop tekende De Pelgrim zeven jaar voor zijn dood. Veel van de symboliek in het werk illustreert de twijfel en de worsteling die hij -de Pelgrim- heeft doorstaan op zijn levenspad, op weg naar zijn bekering in 1905 tot het katholicisme. De lamp aan de staf symboliseert de brandende liefde van Jesus, de staf zelf is de stut en tevens het afweermiddel en hulp bij het beklimmen van de helling . Op de rug de lier als symbool voor levensvreugd. De Heilige Moeder Maagd met haar goddelijk kind omgeven door harpspelende engelen verwelkomen de Pelgrim met uitgestrekte armen waar hij moegestreden de lauwerkrans van de overwinning krijgt. Verdere details o.a. De Madonna met kind, koning met koningin en de arbeider en de philosoof. Het werk werd in mei 1921 gedeeltelijk in Domburg en Ulft vervaardigd.
Uit: de Opgang geïllustreerd. Weekblad voor de godsdienst, wetenschap en kunst 20 mei 1922.
Wijnhandel Nolet a/d Graafseweg te Nijmegen
Anthony Nolet


Zwager Frans Deurvorst uit Ulft probeerde hem ook te helpen door garant te staan voor zijn hypothecaire lening, ook deze tussenkomst kon echter niet voorkomen dat Nolet in 1924 genoodzaakt zag vrijwel zijn gehele Tooropcollectie te veilen.

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *


4 + negen =